KOAGULASYON

.

Protrombin Zamanı (PT)

Bu test doku faktörü ve kalsiyum eklenen plazmanın pıhtılaşma geçen süreyi ölçer.

Muayene Maddesi: 1:9 oranında sodyum sitratlı tam kan. (oda sıcaklığında 2, 4 C da 4 saatdan fazla bekletilmemeli).

Normal Değeri: Kullanılan tromboplastine göre değişir. Genellikle 11-15 saniyedir. % olarak da ifade edilir.

Uzadığı Durumlar :
1 — Karaciğer hastalıkları,
2 — K vitamini eksikliği,
3 — Dissémine intravasküler koagulasyon,
4 — Fibrinojenoliz,
5 — Amiloidoz,
6 — A hipervitaminozu,
7 — Antitrombin ve antitromboplastin artışı,
8 — Pankreas başı karsinomu,
9 — Reye sendromu,
10 — îdiyopatik miyeloid metaplazi,
11 — Dolaşan antikoagulanlarm varlığı, (Heparin ve Cumarin tü-
revlerinin alınması),
12 — Faktör II, V, VII, X'un eksikliği (normal değerinin % 40'm
altına inmesi).

Fibrinojen

Fibrinojen 3 polipeptid zincirinden oluşan bir proteindir. Trom-bin etkisiyle fibrine dönüşür ve böylece trombosit tıkacının süreklilik kazanmasını sağlayarak kanamayı durdurur.

Muayene Maddesi: Plazma (sodyum sitratlı)

Normal Değeri :
Yeni doğan : dL/25-300 mg. Erişkin : dL/200-400 mg.

Arttığı Durumlar :
1 — Multipl myeloma,
2 — Karsinomlar,
3 — Kronik böbrek yetmezliği,
4 — Gebelik,
5 — Menstruasyon,
6 — Kompanse dissémine intravasküler koagulasyon,
7 — İltihabi durumlar (romatizmal ateş, pnömoni, septisemi, tüberküloz) ,
8 — Nefrotik sendrom,
9 — Yanıklar.

Ayrıca östrojen, oral kontraseptif kullanılması. Azaldığı Durumlar :
1 — Karaciğer hastalıkları,
2 — Dissémine intravasküler koagulasyon,
3 — Herediter afibrinojenemi ve disfibrinojenemi.

Ayrıca anabolik steroid, L-asparaginaz, streptokinaz, ürokinaz ve heparin kullanılması.

Kanama Zamanı

Kanama zamanı parmak ucu, kulak memesi veya topuğun standart bir iğne ile delindikten sonra kanamanın kendiliğinden durması için geçen zamandır. Trombosit fonksiyon bozuklukları ve damar bozukluklarını ortaya çıkarmak amacıyla kullanılır. Pıhtılaşma hatalarında ise genellikle normaldir. Bu test sayesinde kapillerlerin kontraksiyonu hakkında da bilgi edinilir.

Normal Değeri: 1 - 4 dakika (Duke) ,1-9 dakika (Ivy).

Uzadığı Durumlar :
1 — Trombositopeni,
2 — von "Willebrand hastalığı,
3 — Uzun süreli antikoagulan kullanımı,
4 — Trombosit fonksiyon bozuklukları,
5 — Dissemine intravasküler koagulasyon,
6 — Kronik böbrek yetmezliği,
7 — Bazı bağ dokusu hastalıkları,
8 — Ciddi metabolik asidoz,
9 — Herediter afibrinojenemi,
10 — Safra yolları tıkanıklığı (bazı olgular),
11 — K vitamini eksikliği.
Ayrıca aspirin, karbenesilin, dekstran, dipiridamol, non - steroid antienflamatuar ilaçlar, penisilin G, streptokinaz, streptodornaz, sul-finpirazon, ürokinaz alınması.

Bu test ameliyata alınacak tüm hastalarda yapılmalıdır. Kanama zamanı von Willerbrand hastalığı ile hafif hemofilin ayırıcı tanısına yardımcıdır.

Test yapılırken yerel bir venanın delinmesi suni olarak kanama süresinin uzamasına yol açılabilir.

Pıhtılaşma Zamanı (CT)

Pıhtılaşma zamanı pıhtılaşmada rol oynayan faktörlerin bir kısmının eksikliği veya yokluğu hallerinde veya pıhtılaşmaya engel olan ilaçların kullanıldığı durumlarda uzar. CT çok hassas bir test olmadığı için intrensek pıhtılaşma sistemindeki bozuklukların ortaya çıkarılmasında tek başına yetersizdir.

Muayene Maddesi: Tam kan. Test kan alınınca hemen yapılmalıdır. Kan köpürtülmemeli, kullanılan aletler çok temiz olmalı, tüpler 37°C de tutulmalı ve antikoagulan kullanılmamalıdır. Fazla doku yaralanması ve kanın hemen şırıngaya çekilmemesi pıhtılaşma zamanının kısalmasına yol açar.

Normal Değeri:
2 -19 dakika (genellikle 9 -15 dakika)

Uzadığı Durumlar:
1 — întrensek pıhtılaşma sistemindeki hata ve eksiklikler,
2 — Hemofili,
3 — Tıkanma sarılığı,
4 — Ağır fibrinopeni.
Ayrıca karbenisilin, dikumarol, heparin, mitramisin, varfarin kullanılması.
«Heparin dozu pıhtılaşma zamanına göre ayarlanır.»
Kısaldığı Durumlar:
Oral kontraseptif kullanılması.

Trombin Zamanı (TT)

Bu test pıhtılaşmanın son kademesinin incelenmesinde kullanılır. Trombin zamanı plasmanın trombin solüsyonu eklendikten sonra pıhtılaşması için geçen süreyi gösterir. Antitrombik etkenler ve fibrin parçalanma ürünlerinin varlığı plazmin ve fibrinojen yoğunlukları bu testin sonucunu etkiler.
Muayene Maddesi:
Sodyum sitratlı vena kanı. Normal Değeri:
Kontrol 9 -13 saniye ise kontrol zamanı ± 2 saniye, Kontrol 15 - 20 saniye ise kontrol zamanı ± 5 saniye.
Uzadığı Durumlar:
1 — Fibrinojen eksikliği,
2 — Trombin veya fibrinojen inhibitörlerinin varlığı,
3 — Paraproteinemi,
4 — Disfibrinojenemi.
Ayrıca, L-asparaginaz, heparin, streptokinaz, ürokinaz kullanım

Uyarılmış Kısmi Tromboplastin Zamanı (a PTT)

Test kaolin veya diğer yüzey aktivatörü maddelerle önceden edilmiş plazmanın optimal miktardaki trombosit, lipid ve kalsiyum varlığında pıhtılaşması için geçen süreyi ölçer.

Muayene Maddesi :
Tam kan (sodyum sitratlı) plazma ayrılır ve en çok 4°C'de 1 saat dondurulmuş olarak 25 gün saklanabilir.
Normal Değeri:
31 - 39 saniye. Ancak kullanılan aktivatöre ve fosfolipide göre değişebilir.
Uzadığı Durumlar:
1 — Faktör VIII, IX, X, XI, XII'nin eksikliği,
2 — Yüksek molekül ağırlıklı kininojenin eksikliği,
3 — Prekallikrein eksikliği,
4 — Fibrinojen eksikliği,
5 — Faktör II ve V'in eksikliği veya bunların inhibitörlerinin var-
lığı,
6 — Dissemine intravasküler koagulasyon,
7 — Özgül olmayan inhibitörlerin varlığı (lupus benzeri antikoa-
gülanlar).

Kısaldığı Durumlar:
Hiperkoagulabilite.

Test kaolin, selit veya ellajik asitle uyarılabilir. Bu testin duyarlı¬mı kullanılan aktivatörlerin ve fosfolipidlerin çeşitlerine ve konsant¬rasyonlarına bağlıdır.
aPTT heparin tedavisinde yönlendirici test olarak kullanılır.
Faktörlerden birinin düzeyi normalin % 30 - 40'ı civarına düştüğü zaman aPTT normal olmayan değerler gösterir.